Strajk aktorów w Hollywood: Walka o tożsamość w erze sztucznej inteligencji

2023-07-16


Hollywood jest w kryzysie. Od maja trwa strajk scenarzystów, którzy domagają się lepszych warunków pracy i wynagrodzenia w dobie streamingu i sztucznej inteligencji. Do nich dołączyli właśnie aktorzy zrzeszeni w związku zawodowym SAG-AFTRA, który ogłosił strajk 14 lipca 2023 roku. Co stoi za tą decyzją i jak wpłynie ona na przemysł filmowy i telewizyjny?

SAG-AFTRA to skrót od Screen Actors Guild – American Federation of Television and Radio Artists, czyli Gildia Aktorów Ekranowych – Amerykańska Federacja Artystów Telewizyjnych i Radiowych. Jest to największy związek zawodowy aktorów w Stanach Zjednoczonych, który liczy około 160 tysięcy członków. SAG-AFTRA reprezentuje interesy aktorów w negocjacjach z producentami filmowymi i telewizyjnymi, zrzeszonymi w organizacji AMPTP (Alliance of Motion Picture and Television Producers).

Strajk jest popierany przez wiele znanych nazwisk z branży filmowej i telewizyjnej. W liście otwartym do związku zawodowego aktorów podpisali się m.in. Meryl Streep, Glenn Close, Jennifer Lawrence, Mark Ruffalo, Cynthia Nixon, Bob Odenkirk, Jamie Lee Curtis, Cillian Murphy, Matt Damon, Emily Blunt i Florence Pugh. Niektórzy z nich również wyrazili swoją solidarność poprzez opuszczenie uroczystych premier filmów lub udział w demonstracjach.

SAG-AFTRA i AMPTP co trzy lata podpisują nowy kontrakt zbiorowy, który reguluje warunki pracy i płacy aktorów. Obecny kontrakt wygasł 30 czerwca 2023 roku i od tego czasu trwały rozmowy na temat jego przedłużenia lub zmiany. Jednak po dwóch tygodniach negocjacji nie udało się osiągnąć porozumienia i środowiska filmowe postanowiły ogłosić strajk.

Dlaczego aktorzy strajkują?

Aktorzy strajkują, ponieważ nie zgadzają się na propozycje AMPTP, które uważają za niesprawiedliwe i nieadekwatne do zmian, jakie zaszły w branży filmowej i telewizyjnej w ostatnich latach. Główne żądania SAG-AFTRA dotyczą następujących kwestii:

- Tantiemy za streaming: aktorzy chcą otrzymywać większy udział w zyskach z dystrybucji i emisji swoich produkcji w serwisach streamingowych, takich jak Netflix, Amazon czy Disney+. Obecnie otrzymują one tylko niewielki procent z tych źródeł przychodu, podczas gdy studia zarabiają na nich coraz więcej.

-Sztuczna inteligencja: aktorzy chcą mieć kontrolę nad swoimi cyfrowymi podobieństwami i ochronę przed wykorzystaniem ich przez sztuczną inteligencję bez ich zgody i wynagrodzenia. Obawiają się, że studia mogą skanować ich twarze i ciała i używać ich do tworzenia cyfrowych kopii lub dublerów, które będą grać w filmach lub serialach bez ich udziału lub wiedzy.

-Składki na emerytury i ubezpieczenia zdrowotne: aktorzy chcą podwyższenia składek na emerytury i ubezpieczenia zdrowotne, które są finansowane przez studia z części dochodów z produkcji. Obecnie te składki są niskie i nie zapewniają wystarczającej ochrony dla starszych lub chorych aktorów.

Jak strajk wpłynie na filmy i seriale?

Strajk SAG-AFTRA oznacza, że aktorzy nie mogą pracować na planach zdjęciowych ani brać udziału w promocji swoich filmów lub seriali, które podlegają pod kontrakt zbiorowy z AMPTP. Dotyczy to większości produkcji hollywoodzkich, zarówno tych kinowych, jak i telewizyjnych lub streamingowych. Strajk nie dotyczy natomiast produkcji niezależnych, dokumentalnych, animowanych, reklamowych lub internetowych, które mają inne umowy z SAG-AFTRA.

Strajk aktorów może wpłynąć na atmosferę i relacje w branży filmowej i telewizyjnej. Aktorzy mogą spotkać się z niezadowoleniem lub krytyką ze strony producentów, reżyserów, widzów lub innych pracowników filmowych. Mogą również być narażeni na presję lub groźby ze strony studiów, które będą chciały zmusić ich do powrotu do pracy. Z drugiej strony aktorzy mogą liczyć na wsparcie i solidarność ze strony scenarzystów, którzy również strajkują, oraz innych artystów i organizacji społecznych.

Jak długo potrwa strajk?

Trudno przewidzieć, jak długo potrwa SAG-AFTRA. Wszystko zależy od tego, czy i kiedy komitet strajku i AMPTP wznowią negocjacje i czy uda im się osiągnąć kompromis. Poprzedni strajk SAG-AFTRA miał miejsce w 1980 roku i trwał 95 dni. Strajk scenarzystów rozpoczął się w maju 2023 roku i nadal trwa. Strajk SAG-AFTRA jest historycznym wydarzeniem w historii Hollywood i może mieć długofalowe skutki dla przemysłu filmowego i telewizyjnego. Aktorzy walczą o swoje prawa i godność w obliczu zmian technologicznych i ekonomicznych. Czy uda im się wywalczyć lepsze warunki pracy i płacy? Czy studia ustąpią ich żądaniom? Czy widzowie będą cierpliwie czekać na swoje ulubione filmy i seriale? Tego dowiemy się w najbliższych tygodniach lub miesiącach.

Powrót na stronę główną